علائم عفونت زخم: چطور بفهمیم زخم عفونت کرده است؟
اگر چند روز بعد از زخم، درد و قرمزی به جای کم شدن بیشتر شود، زخم گرم و متورم شود، چرک یا بوی بد پیدا کند، یا ترمیم متوقف شود، احتمالاً عفونت کرده است. تب، لرز، رگه‌های قرمز روی پوست یا گیجی یعنی عفونت ممکن است از زخم فراتر رفته باشد و باید فوری به پزشک مراجعه کنید.
ترمیم طبیعی یا عفونت؟
در روزهای اول، کمی قرمزی، ورم و ترشح شفاف یا زرد کم‌رنگ بخشی از ترمیم است. نکته‌ی مهم جهت تغییر است: زخم سالم هر روز کمی بهتر می‌شود و زخم عفونی بدتر.
نشانه‌های عفونت روی زخم
- درد تازه یا بیشتر، به‌ویژه درد ضربان‌دار پس از آرام شدن قبلی
- قرمزی که پهن‌تر می‌شود؛ روی پوست تیره ممکن است به شکل تیرگی، داغی و سفتی دیده شود
- گرمی و ورم بیشتر
- چرک غلیظ زرد، سبز یا قهوه‌ای: درباره‌ی چرک و بوی بد زخم
- بوی بد تازه، حتی بعد از شست‌وشو
- بافت قرمز شکننده که با تماس زود خونریزی می‌کند یا بافت مرده‌ی تازه
- زخمی که بسته شدنش متوقف شده یا بزرگ‌تر می‌شود
چه زمانی عفونت به بدن رسیده؟
همین حالا به اورژانس بروید (تماس: ۱۱۵) اگر تب و لرز همراه زخم، گیجی یا بی‌حالی شدید، تنفس تند، تپش قلب، سردی و رنگ‌پریدگی پوست، کاهش ادرار، درد خیلی شدید یا پوست کبود و تاول‌دار دارید. این‌ها ممکن است نشانه‌ی عفونت خون یا عفونت سریع‌الانتشار باشد.
عفونت پنهان در بعضی افراد
در این افراد نشانه‌ها ضعیف‌ترند و باید زودتر مراجعه کنند:
- دیابت: پا ممکن است درد نداشته باشد. افزایش بی‌دلیل قند می‌تواند اولین نشانه باشد.
- سالمندان: به جای تب، گیجی و بی‌اشتهایی پیدا می‌شود.
- داروهای سرکوب ایمنی یا کورتون: قرمزی و تب ممکن است کم باشد.
- زخم کهنه: فقط توقف بهبود و بوی بد ممکن است دیده شود.
زخم پای دیابتی آستانه‌ی جداگانه‌ای دارد: علائم زخم پای دیابتی.
تا زمان معاینه چه کنیم؟
- دست‌ها را بشویید و زخم را با سرم شست‌وشو یا آب تمیز بشویید.
- پانسمان تازه و تمیز بگذارید.
- دور قرمزی را با خودکار خط بکشید و ساعت را بنویسید. بعداً معلوم می‌شود جلوتر رفته یا نه: قرمزی اطراف زخم.
- دمای بدن را اندازه بگیرید.
- عکس بگیرید تا برای پزشک مقایسه‌پذیر باشد.
داروی مانده‌ی قبلی نخورید، چرک را با فشار خالی نکنید و الکل یا آب اکسیژنه نریزید. مرحله‌ی درمان در درمان زخم عفونی توضیح داده شده است.
پرسش‌های پرتکرار
ترشح زرد روی زخم همیشه عفونت است؟
نه. لایه‌ی زرد نازک و مرطوب یا ترشح کم‌رنگ می‌تواند طبیعی باشد. چرک غلیظ با بو، درد و گرمی به عفونت نزدیک‌تر است.
بعد از چند روز عفونت ظاهر می‌شود؟
معمولاً از چند روز تا حدود یک هفته بعد، ولی در گازگرفتگی می‌تواند زودتر و در زخم جراحی تا ۳۰ روز بعد هم پیش بیاید.
آیا خارش نشانه‌ی عفونت است؟
خارش اغلب نشانه‌ی ترمیم یا حساسیت به چسب است. اگر با درد و قرمزی پیشرونده همراه شد، زخم را نشان دهید.
خودم آنتی‌بیوتیک شروع کنم؟
نه. نوع دارو به زخم بستگی دارد و گاهی چرک باید تخلیه شود. برای عفونت‌های کوچک هم پماد آنتی‌بیوتیک فقط گاهی کاربرد دارد.
منابع
- International Wound Infection Institute. Wound Infection in Clinical Practice: Principles of Best Practice. 2022.
- NHS. Sepsis. nhs.uk
- NICE. Surgical site infections: prevention and treatment (NG125). nice.org.uk
مقالههای مرتبط
درمان زخم عفونی: از شست‌وشو تا آنتی‌بیوتیک و زمانی که جراحی لازم است
زخم عفونی با پماد و قرص خودسرانه خوب نمیشود. پزشک ابتدا چرک و بافت مرده را برمیدارد و بعد درباره‌ی…
۵ دقیقه مطالعه
اوزون تراپی زخم: روش انجام، شواهد علمی و خطرهایی که باید بدانید
اوزون تراپی زخم روشی کمکی است که شواهد قوی ندارد و جای درمانهای اصلی را نمی‌گیرد. اینجا میخوانید چطور انجام…
۴ دقیقه مطالعه
متخصص زخم کیست؟ برای هر زخم به کدام پزشک مراجعه کنیم
کدام پزشک زخم را درمان می‌کند؟ جدول این مقاله میگوید برای زخم دیابتی، زخم بستر، زخم ساق، عفونت و سوختگی…
۳ دقیقه مطالعه