رفتن به محتوای اصلی

کلینیک زخم عرفان نیایش، تهران، بزرگراه نیایش، بیمارستان عرفان نیایش

زخم دیابتی

درمان عفونت زخم دیابتی: نشانه‌ها، آنتی‌بیوتیک و زمانی که عفونت به استخوان می‌رسد

طرحی از پا و سپر محافظ برای مقاله‌ی درمان عفونت زخم دیابتی
پاسخ کوتاه

عفونت زخم دیابتی را با پانسمان تنها نمی‌توان درمان کرد. پزشک بافت عفونی را پاک می‌کند، در صورت نیاز چرک را تخلیه می‌کند، و بر اساس شدت عفونت آنتی‌بیوتیک می‌دهد. عفونت پوستی معمولاً یک تا دو هفته درمان می‌شود و عفونت استخوان بیشتر. اگر تب، قرمزی گسترده یا پای سرد و تیره هم دارید، باید فوری به بیمارستان بروید.

این مقاله مکمل درمان زخم دیابتی است. بدون برداشتن فشار، بررسی رگ‌ها و تنظیم قند، عفونت ممکن است برگردد.

نشانه‌های عفونت در زخم دیابتی

راهنمای IWGDF و IDSA می‌گوید عفونت با دست‌کم دو نشانه از این فهرست تشخیص داده می‌شود: ورم یا سفتی، قرمزی، گرمی، درد یا حساسیت به لمس، و چرک. چون عصب پا آسیب دیده، درد ممکن است نباشد. این‌ها هم نشانه‌ی خوبی برای شک کردن‌اند:

  • بوی بد تازه، ترشح بیشتر یا زخمی که دیگر پیشرفت نمی‌کند
  • بالا رفتن بی‌دلیل قند خون
  • تغییر رنگ کف زخم و بافت شکننده
  • کفش یا جوراب خیس از ترشح

فهرست عمومی را هم در علائم عفونت زخم ببینید.

عفونت زخم دیابتی چند درجه دارد؟

جدول چهار درجه‌ی عفونت زخم پای دیابتی شامل نشانه‌ها و محل معمول درمان
طبقه‌بندی IWGDF/IDSA، خلاصه‌شده برای بیمار. درمان و محل درمان به همین درجه بستگی دارد.

اندازه‌ی قرمزی ملاک درجه‌بندی پزشک است، نه دلیلی برای صبر کردن تا رسیدن به آن اندازه. با اولین نشانه تماس بگیرید.

مراحل درمان

پاکسازی و تخلیه

بافت مرده و چرک باید برداشته شوند. دبریدمان زخم کار دارو را ممکن می‌کند. آبسه و عفونت عمیق معمولاً به جراحی نیاز دارد و نباید با قرص عقب بیفتد.

نمونه‌گیری

اگر عفونت متوسط یا شدید است، یا پس از درمان قبلی برگشته، نمونه از بافت تمیزشده برای کشت گرفته می‌شود. نمونه‌ی سوآب از سطح زخم چندان مفید نیست: کشت زخم.

آنتی‌بیوتیک

  • زخمی که نشانه‌ی عفونت ندارد آنتی‌بیوتیک نمی‌خواهد.
  • پزشک داروی اول را بر اساس شدت و میکروب‌های شایع منطقه و سوابق شما انتخاب می‌کند و پس از جواب کشت تغییر می‌دهد.
  • عفونت پوست و بافت نرم معمولاً یک تا دو هفته درمان می‌شود. اگر تا پایان این مدت بهتر نشود، علت باید دوباره بررسی شود، نه اینکه فقط دارو طولانی شود.
  • عفونت شدید ابتدا با داروی تزریقی در بیمارستان درمان می‌شود.

پماد آنتی‌بیوتیک برای درمان عفونت زخم دیابتی توصیه نمی‌شود. درباره‌ی پمادها جداگانه نوشته‌ایم.

برداشتن فشار، خون‌رسانی و قند

عفونت روی پای زخمی که هنوز روی آن راه می‌روید یا رگش تنگ است، درمان نمی‌شود. جراح عروق و متخصص داخلی در این مرحله نقش دارند.

اگر عفونت به استخوان برسد

عفونت استخوان (استئومیلیت) در زخم عمیق یا زخمی که ماه‌ها باز مانده شایع است. اگر پزشک با ابزار استریل از کف زخم به استخوان برسد، یا انگشت متورم و قرمز مثل سوسیس باشد، احتمال آن بیشتر می‌شود. عکس ساده، آزمایش خون و گاهی ام‌آر‌آی یا نمونه‌ی استخوان تشخیص را قطعی می‌کند.

  • اگر استخوان عفونی با جراحی برداشته نشود، معمولاً تا ۶ هفته آنتی‌بیوتیک لازم است.
  • اگر با جراحی کامل برداشته شود، دوره کوتاه‌تر است.
  • نوع درمان را با جراح و متخصص عفونی انتخاب کنید.

این تشخیص همیشه به معنی قطع پا نیست. بعضی بیماران فقط با دارو و بعضی با یک جراحی کوچک از عضو حفظ می‌شوند. نشانه‌های مرگ بافت را در سیاه شدن انگشت پا در دیابت ببینید.

سطوح فوریت در عفونت پای دیابتی
سطح فوریت مراجعه در عفونت پای دیابتی.

به اورژانس بروید (تماس: ۱۱۵) اگر تب یا لرز، گیجی، تنفس تند، قند خیلی بالا و تهوع، قرمزی گسترده، بوی بد شدید یا بافت سیاه و کبود دارید.

کارهای ممنوع

  • قرص آنتی‌بیوتیک مانده در خانه نخورید.
  • پا را در آب نمک یا جوشانده نگذارید.
  • پمادهای گیاهی و عسل معمولی روی زخم نگذارید.
  • چرک را با فشار خالی نکنید.
  • از کفش معمولی روی زخم استفاده نکنید.

پرسش‌های پرتکرار

آیا هر زخم دیابتی عفونی است؟

نه. روی هر زخم میکروب هست، ولی عفونت با نشانه‌ها تشخیص داده می‌شود. بنابراین نتیجه‌ی کشت مثبت بدون نشانه، به‌تنهایی دلیل آنتی‌بیوتیک نیست.

چرا با قرص خوب نشد؟

ممکن است چرک تخلیه‌نشده، استخوان عفونی، کم‌خونی پا، میکروب مقاوم یا فشار ادامه‌دار روی زخم علت باشد.

بعد از قطع دارو عفونت برمی‌گردد؟

اگر علت برطرف نشود ممکن است برگردد. تا چند ماه پس از عفونت استخوان، پیگیری لازم است.

منابع

  1. Senneville É و همکاران. IWGDF/IDSA guidelines on the diagnosis and treatment of diabetes-related foot infections. 2023. iwgdfguidelines.org
  2. NICE. Diabetic foot problems: prevention and management (NG19). nice.org.uk
بازبینی علمی

تاریخ بازبینی: · آشنایی با تیم درمان

کلینیک زخم عرفان نیایش

این مقاله را کلینیک زخم عرفان نیایش، در بیمارستان عرفان نیایش تهران، برای بیماران و همراهانشان نوشته است و جای معاینه‌ی پزشک را نمی‌گیرد.